GR-63 · Viriatopad

Kijk naar de vloer van het middenschip: je loopt over de grafzerken.

Op het kerkterrein staat een stenen kruis waarvan de voet, zo wil het verhaal, is gemaakt van de stenen van de oude schandpaal.

Een van de merkwaardigste plekjes van de sierra en makkelijk te missen: zoek de structuren naast het klooster.

In de herfst kleurt het bos koperrood: de beste tijd voor deze etappe.

Het staat op de Cerro Testigo op 1.321 m: het visuele dak van de streek. Op een heldere dag zie je de hele sierra, heel Gredos en de Alto Tiétar. Het mooiste uitzichtpunt van de route.

Alleen de ringmuur rest, met deuren omlijst door monolieten, maar het gebouw had drie verdiepingen, een zolder en een klokkentoren. Zoek de grot met de afdrukken: het hart van de legende die de hele sierra haar naam gaf.

Klim omhoog en zoek de moerbei. Het is geen gewone boom: hij werd geplant om de rupsen te voeden en staat er nog, terwijl van die nijverheid niets meer over is.

Twee waterpunten midden in het dorp. De Canuto staat er sinds 1690: ruim drie eeuwen water voor mens en vee.

Twee details die men mist: het 16e-eeuwse tegelpaneel in het noordportaal, en twee beelden — Andreas Corsini en Maria Magdalena de' Pazzi — afkomstig uit het karmelietenklooster van El Piélago, de sierra waar je net vandaan komt.

Eeuwenlang was deze kerk een bijkerk van de parochie Hinojosa de San Vicente: de twee dorpen zijn altijd verbonden geweest.

Waterpunt van deze etappe: vul hier bij. Bij de fonteinen zie je de plaatbrug en in het dorp het oude hoefbeslagraam.

Kom je op 24 augustus langs, dan tref je Sint-Bartholomeus en de Veiling van de Tak, het kenmerkende feest van het dorp.

Zoek het wapen van de Dávila's aan de buitenzijde: bewijs dat het dorp tot de heerlijkheid Navamorcuende behoorde.

Sotillo kreeg eind 17e eeuw stadsrechten en richtte ter bewijs een houten schandpaal op; die ging bij een latere brand verloren.

Hét monument van Segurilla, van ver zichtbaar: een handig oriëntatiepunt.

De kruisweg van Segurilla, met kruisen uit de 16e en 17e eeuw, ligt verspreid door het dorp: je kunt ze onderweg zoeken.

Cervera heeft drie kapellen — del Consuelo, del Rosario en del Socorro; die richting Segurilla bewaart 16e-eeuwse Talavera-tegellambriseringen. Die bij het kerkhof gebruikten de Fransen als schuilplaats.

Bedenk dat de rupsen in de huizen van deze dorpen werden gekweekt en de cocons op lastdieren naar Talavera gingen: hier eindigde die reis.

Als je nog benen hebt: beklim de Cerro del Águila, het mooiste uitzichtpunt rond Pepino.

Kijk naar de vier hondenkoppen bovenop: het bijzonderste kenmerk, dat geen andere schandpaal in de streek heeft.

Een brand verwoestte in 1860 het dorp en het gemeentearchief, dus er is nauwelijks documentatie bewaard: wat overeind staat, is het hele geheugen van het dorp.

Kelten, Romeinen en Castilianen op dezelfde heuvel: zelden zie je zo duidelijk hoe geschiedenislagen zich opstapelen in een klein dorp.

De camping van Cazalegas is het einde van een officieel traject en een van de weinige overnachtingsplekken in het daldeel.

Let op de bollen aan de apsis: een zeer typisch sierelement van de late Castiliaanse gotiek.

Het zijn enkele van de weinige verracos in de streek die je van dichtbij kunt zien: let op de verwering van de steen.

Pas op bij het zoeken op de kaart: kasteel en dorp heten hetzelfde. Op het gemeenteplein staat ook de grote schandpaal van het dorp.

De meters voor en na de brug zijn de technischste van de dag: daal rustig af.

Diezelfde dagen is er de ambachtsmarkt 'San Andrés', een van de oudste van de streek. En in februari, de zondag voor Aswoensdag, het Feest van de Dikke Chorizo: het hele dorp trekt het veld in om chorizo te roosteren.

Loop je de hele route, let dan op hoeveel dorpen dit verhaal delen. De sierra hád geen fabriek: de sierra wás de fabriek.

Let op de perlmotieven van het portaal: een sierelement dat in de laatgotiek van deze streek terugkeert.

Het dorp is genoemd naar een middeleeuwse ridder, Nuño Gómez, een kolonist die in de 12e eeuw arriveerde. Voordat het stadsrechten kreeg viel het onder Castillo de Bayuela en ging het door de heerlijkheden van Ruy López de Dávalos, Álvaro de Luna, Juana Pimentel, de Mendoza's en de markiezen van Montesclaros.

Elke schandpaal op de route markeert het moment waarop het dorp ophield van een ander af te hangen. Deze draagt de exacte datum.

Let op het contrast tussen de apsis en de toren van begin 16e eeuw en het schip dat een halve eeuw later werd opgetrokken: twee verschillende bouwcampagnes.

Je loopt over een snelweg van eeuwen her: volgens middeleeuws recht zijn deze driften negentig varas breed.

Oktober en november zijn de beste tijd: de grond ligt vol bolsters en het licht tussen de kastanjes is de reis waard.

De afdaling naar het klooster is het enige stuk waar de GR-markering schaars wordt: let op de tekens.

De klim is het zwaarste stuk van de dag: spaar er wat energie voor.

Zoek de oude moerbeibomen langs de perceelsgrenzen en bij de bronnen: ze werden geplant om de rupsen te voeden en staan er nog, terwijl van die nijverheid niets meer over is.

Zoek de drinkbakken van de veedrift: ze staan er sinds de 18e eeuw, toen de kuddes langskwamen. Almendral is ook de geboorteplaats van de zalige Ana de Almendral.

De namen van de oude wijken komen van hun putten: een andere manier om een dorp te lezen.

Hem oversteken betekent lopen over een bouwwerk dat er bijna tweeduizend jaar staat: sta stil en bekijk hem vanaf de beekbedding.

Sartajada stond historisch bekend om zijn ambachtelijke aardewerk: vraag in het dorp of er nog een pottenbakkerij actief is.

De derde kerk van de route met de hand van Pedro de Tolosa: ook daarin sluit de cirkel.

Toen Viriathus door zijn eigen mannen werd vermoord in ruil voor een beloning, liet consul Quintus Servilius Caepio de verraders terechtstellen met een zin die de overlevering heeft bewaard: 'Rome betaalt geen verraders'.